Randolph Denard Ornette Coleman (ur. 9 marca 1930 w Fort Worth, zm. 11 czerwca 2015 w Nowym Jorku) – amerykański saksofonista jazzowy i kompozytor. Jest uważany za jednego z twórców i najwybitniejszych przedstawicieli free jazzu. Podstawowym instrumentem Colemana był saksofon altowy, oprócz tego grał również na trąbce i skrzypcach, stosując niestandardową technikę (np. skrzypce traktowane jako instrument perkusyjny). Laureat NEA Jazz Masters Award w 1984.
Ornette Coleman rozpoczął naukę gry na saksofonie altowym w wieku 14 lat; zasadniczo był samoukiem. W 1949 r. zaczął swoją działalność grając na saksofonie altowym i barytonowym w zespołach rhythmandbluesowych i bebopowych w rodzinnym Teksasie. Okres ten trwał prawie 10 lat. Na początku lat 50. przeprowadził się do Los Angeles, gdzie pracował jako windziarz, doskonalił umiejętności muzyczne jako samouk, ale głównie poświęcił się studiowaniu teorii muzyki, zwłaszcza kompozycji. Od początku kariery prezentował bardzo indywidualne i eksperymentalne podejście do muzyki, co spotykało się z niechęcią ówczesnych jazzmanów (m.in. używanie przez Colemana skal naturalnych i wykraczanie poza system dur-moll było odbierane jako fałszowanie). Od wczesnego okresu gra Colemana wyróżniała się także charakterystycznym dźwiękiem, którego źródłem jest m.in. używanie przez muzyka saksofonów z plastiku.
Przełom nastąpił w 1958 r., gdy zgłosił się do producenta Lestera Koeniga, aby zaoferować mu kilka swoich kompozycji do wykorzystania podczas sesji nagraniowych. Koening nie tylko zaakceptował jego kompozycje, ale również zaproponował mu nagranie albumu dla firmy Contemporary. Pierwszych nagrań płytowych Coleman dokonał więc w 1958 r. z zespołem, w skład którego wchodził m.in. Don Cherry. Nagrania ukazały się na dwóch albumach: Something Else! i Tomorrow Is the Question!
W 1959 r. Coleman i Cherry dzięki pomocy Guthera Schullera i Johna Lewisa (z Modern Jazz Quartet) wzięli udział w letnich kursach w Jazz School w Lennox. W tym samym roku Coleman podpisał kontrakt z firmą Atlantic, dla której w ciągu następnych 2 lat nagrał 6 albumów. Rozpoczął także swoje stałe występy w klubie Five Spot. Pod koniec 1962 r. koncert grupy Colemana w nowojorskiej Town Hall (z basistą Davidem Izenzonem i perkusistą Charlesem Moffetem okazał się jego wielkim tryumfem. Wtedy też muzyk na dwa lata zniknął ze sceny jazzowej. Poświęcił się całkowicie nauce gry na skrzypcach i trąbce. Ponownie powrócił do działalności muzycznej w styczniu 1965 r razem ze swoim triem.
W Cherrym Coleman znalazł partnera muzycznego, z którym na przełomie lat 50. i 60. nagrał kilka płyt uważanych obecnie za przełomowe. Wtedy też przejawiło się upodobanie Colemana do składów określanych jako „podwójne tria” lub „podwójne kwartety”, ze zdwojoną obsadą instrumentów. W 1960 r. „podwójny kwartet” w składzie: Coleman (saksofon altowy), Eric Dolphy (klarnet basowy), Cherry, Freddie Hubbard (trąbki), Charlie Haden, Scott LaFaro (kontrabasy), Ed Blackwell i Billy Higgins (zestawy perkusyjne) nagrał płytę pt. Free Jazz: A Collective Improvisation, będącą w zasadzie zapisem czterdziestominutowej kolektywnej improwizacji. Od tytułu tej płyty wziął następnie nazwę kierunek muzyczny znany jako free jazz.
Począwszy od wczesnych lat 60. muzyka Colemana zaczęła zdobywać popularność i wywierać wpływ na innych muzyków, takich jak John Coltrane, Albert Ayler i wielu innych. Równocześnie działalność Colemana wywoływała ożywione dyskusje, a sam muzyk przez niektórych uważany był za geniusza, zaś przez innych za hochsztaplera.

Spis utworów:

LP 1:
1 - Announcement/Faces and Places (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965)
2 - European Echoes (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965)
3 - Dee Dee (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965) 4 - Dawn (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965)

LP 2:
1 - Snowflakes and Sunshine (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965)
2 - Mornign Song (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965)
3 - The Riddle (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965),
4 - Antiques (Live from the Golden Circle, Stockholm, 1965)

LP 3:
1 - The Good Old Days
2 - The Empty Foxhole
3 - Sound Gravitation
4 - Freeway Express
5 - Faithful
6 - Zig Zag

LP 4:
1 - The Garden of Souls
2 - Toy Dance
3 - We Now Interrupt for a Commercial
4 - Broad Way Blues
5 - Round Trip

LP 5:
1 - Airborne
2 - Love Call
3 - Open to the Public
4 - Check Out Time

LP 6:
1 - Lifeline
2 - Old Gospel
3 - Strange As It Seems